Jan van der Eijken (1938-2019), chirurg die tumorpatiëntjes weer liet skiën

  • -

Jan van der Eijken (1938-2019), chirurg die tumorpatiëntjes weer liet skiën

Tags :

Categorie : NIEUWS

Met zijn ‘omkeer­plastiek’ bracht hij een revolutie teweeg in de revalidatie van tumor­patiënten. ‘Zijn om­gang met kinderen was ontroerend.’

Zijn moment of fame kwam na de operatie van een kind van een journalist van The ­Times dat aan bottumor leed. Er verscheen een verhaal over in The Times, dat wereldwijd werd overgenomen. Jan van der Eijken, orthopedisch chirurg van het OLVG in Amsterdam, werd een ­beroemdheid in de medische ­wereld. Er kwamen video’s van kinderen die na een botkankeroperatie van Alpentoppen skieden, op de klanken van de Queens-klassieker We Are The Champions. ‘Zelf moest hij erg wennen aan de status van bekendheid’, zegt Cor van der Hart, chirurg bij de Bergman Clinics te Naarden, oud-collega van Van der Eijken.

Van der Hart noemt Van der ­Eijken zijn tweede vader en icoon van de Nederlandse orthopedie. ‘Hij was voor mij een geweldige leermeester, een begenadigd operateur en een slimme man met een scherpe klinische blik. En hij was vooral ook een charismatische dokter voor zijn vaak nog jonge ­patiënten met kwaadaardige bottumoren.’

Op de uitvaart van Van der ­Eijken noemde dr. Chris Plasmans van het Centraal College Medisch Specialisten (CCMS) zijn omgang met kinderen en ouders bij slechtnieuwsgesprekken ontroerend. ‘Hij stelde zich kwetsbaar op en toonde de machteloosheid die wij als artsen ook met enige regelmaat ervaren. Hij gaf altijd het ­gevoel dat hij dicht bij je stond en zeer benaderbaar was.’

Plasmans zei dat de basis daarvoor in zijn jeugd was gelegd. Van der Eijken was de zoon van een huisarts in Deventer. ‘Thuis werd hem empathie en tolerantie voor de medemens bijgebracht. De stad zelf was een baken van godsdienstvrijheid, centrum van de humanistische boekdrukkunst.’ Al op het gymnasium wist Van der Eijken dat hij zelf ook in de medische zorg wilde.

Na zijn studie geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam specialiseerde hij zich in orthopedische chirurgie, waarvoor hij in de leer ging bij het Binnengasthuis. Een van zijn studiegenoten was Co Greep, die later de medische staf van Ajax leidde. Na de voltooiing van zijn dissertatie in 1973 trad Van der Eijken in dienst van het OLVG.

Hij ontwikkelde een ingreep van het aanbrengen van een omkeerplastiek bij tumor­patiënten. ‘Het kniegewricht met de tumor werd verwijderd, waarna de enkel de knie verving’, zegt Van der Hart. In Nederland zou het televisieprogramma Vinger aan de Pols van Ria Bremer een special aan deze nieuwe techniek wijden.

Van der Eijken werkte nauw samen met Tom Voûte, de kinderoncoloog van het dichtbijgelegen Emma Kinderziekenhuis. Nadat het Emmakinderziekenhuis onderdeel was geworden van het AMC, ging Van der Eijken daar als hoogleraar de slag. Na de publicatie van het verhaal van The Times kreeg hij ook internationaal een podium en werd hij secretaris van de European Paediatric Orthopaedic ­Society. Ondanks zijn roem bleef hij trouw aan het OLVG, waar hij dertig assistenten opleidde, onder wie de eerste vrouwelijke orthopeed in Nederland.

In 2002 ging hij met pensioen en wijdde zich aan zijn hobby’s golf, tennis en het verzamelen van antieke glazen. Van der Hart: ‘Vlak voor zijn pensioen stond ik met hem op de OK. Ik had al vijftig heupprotheses gedaan onder zijn toezicht. Bij de wasbak zei ik eindelijk het gevoel te hebben deze ­behandelingen te begrijpen. Hij antwoordde: ‘Ik doe het al jaren en ik heb nu pas het gevoel dat ik het begin te begrijpen.’

Van der Eijken overleed op 16 april. Hij leed al enige tijd aan parkinson. Met zijn Deense vrouw , Bibi Palsbo had hij drie dochters.

Bron: www.volkskrant.nl

Facebooktwitterlinkedin

de Nederlandse Vereniging voor én door Leidinggevenden Operatieafdeling